Tak. Zgodnie z art. 62 ustawy Prawo budowlane, każdy właściciel domu jednorodzinnego ma obowiązek zlecać okresową kontrolę jego stanu. W internecie krążą mity o tym, że domy prywatne są z tego zwolnione, jednak zwolnienia dotyczą wyłącznie specyficznych elementów kontroli rocznych. Przegląd raz na 5 lat jest bezwzględnym obowiązkiem prawnym.

Co 5 lat uprawniony specjalista musi zweryfikować ogólny stan techniczny całego obiektu oraz jego estetykę – sprawdzenie m.in. stanu konstrukcji dachu, fundamentów, murów oraz otoczenia budynku.

Pięcioletni okres między przeglądami zaczyna biec od momentu oddania budynku do użytkowania (czyli od daty formalnego zawiadomienia nadzoru budowlanego o zakończeniu budowy i braku sprzeciwu z ich strony) lub od daty uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Nie. Prawo budowlane (art. 64 ust. 2) zwalnia właścicieli domów jednorodzinnych z obowiązku prowadzenia Książki Obiektu Budowlanego. Nie zwalnia to jednak z obowiązku przechowywania protokołów z przeglądów! Dokumenty te musisz trzymać przez cały okres istnienia budynku i okazać na żądanie ubezpieczyciela lub nadzoru budowlanego.

W świetle prawa obowiązki właściciela przechodzą na Ciebie w momencie zakupu. Brak dokumentacji od poprzedniego właściciela nie jest usprawiedliwieniem. W takiej sytuacji należy niezwłocznie po zakupie zlecić wykonanie pełnego przeglądu 5-letniego (oraz rocznych), aby "wyzerować" licznik i mieć legalną podstawę do ubezpieczenia nowej własności.

Tak. Choć przegląd ogólnobudowlany robisz co 5 lat, Prawo budowlane wymaga corocznych przeglądów: instalacji gazowej, przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych). Dla ubezpieczyciela brak przeglądu rocznego komina przy pożarze dachu będzie tak samo dotkliwy w skutkach, jak brak przeglądu 5-letniego instalacji elektrycznej przy zwarciu.

Główną "bronią" ubezpieczyciela są Ogólne Warunki Ubezpieczenia (OWU). Znajdują się w nich klauzule zobowiązujące Cię do przestrzegania Prawa budowlanego. Brak ważnych protokołów kwalifikowany jest jako rażące niedbalstwo. TU (Towarzystwo Ubezpieczeniowe) uznaje, że łamiąc prawo budowlane, świadomie akceptujesz ryzyko zniszczenia mienia, więc nie ponoszą za to odpowiedzialności.

Nie, kluczowy jest związek przyczynowo-skutkowy. Jeśli na przykład pożar wybuchł od zwarcia w gniazdku, a Ty nie masz ważnego 5-letniego przeglądu elektrycznego – ubezpieczyciel odmówi wypłaty.

Absolutnie nie. Polisa All Risk chroni przed nietypowymi zdarzeniami (np. dzikie zwierzę niszczące elewację), których nie ma w standardowym katalogu ryzyk. Jednak w każdej polisie All Risk znajdują się tzw. wyłączenia odpowiedzialności (Generalne Wyłączenia). Zawsze figuruje tam zapis o szkodach powstałych wskutek nieprzestrzegania przepisów prawa (w tym Prawa budowlanego).

Proces zawarcia polisy opiera się na zasadzie zaufania i Twojej deklaracji. Składając podpis, oświadczasz (często drobnym drukiem), że dom jest użytkowany zgodnie z prawem, a instalacje mają ważne przeglądy. Agent nie jest inspektorem nadzoru – weryfikacja dokumentów następuje dopiero na biurku likwidatora szkód, gdy w grę wchodzi wypłata dużych pieniędzy.

Ubezpieczyciel zazwyczaj samodzielnie występuje do Państwowej Straży Pożarnej o notatkę ze zdarzenia. Jeśli w notatce strażak wskaże, że przypuszczalną przyczyną pożaru było zwarcie instalacji elektrycznej, będzie to pierwszy i najważniejszy dokument, na podstawie którego ubezpieczyciel zażąda od Ciebie ważnego 5-letniego protokołu z pomiarów elektrycznych.

Tak. Oprócz problemów z ubezpieczycielem, łamanie art. 62 Prawa budowlanego jest wykroczeniem. PINB z urzędu nie chodzi po domach jednorodzinnych, ale w przypadku zgłoszenia (np. przez sąsiada w ramach konfliktu) lub w trakcie oględzin po jakimkolwiek wypadku/pożarze, za brak ważnych przeglądów grozi mandat karny do 500 zł, a w przypadku skierowania sprawy do sądu – grzywna nawet do 5000 zł.

Masz prawo do odwołania i ewentualnie drogi sądowej. Twoim zadaniem będzie obalenie związku przyczynowo-skutkowego. Należy powołać własnego, niezależnego rzeczoznawcę, który wykaże, że pożar nie miał absolutnie nic wspólnego ze starą instalacją elektryczną (np. udowodni, że pożar zainicjowała wada fabryczna nowej pralki lub zwarcie nastąpiło w urządzeniu zewnętrznym). Sądy wielokrotnie stawały po stronie konsumentów w przypadkach, gdy Towarzystwo Ubezpieczeniowe "automatycznie" odrzucało wniosek bez udowodnienia, że to właśnie brak przeglądu był powodem szkody.

Tak. Z kontroli, o których mowa w art. 62 ust. 1 Prawa budowlanego, osoba przeprowadzająca kontrolę sporządza protokół. To kluczowy dokument potwierdzający wykonanie obowiązku i wskazujący ustalenia techniczne.

Art. 62a Prawa budowlanego wskazuje minimalną treść protokołu, m.in. datę kontroli, dane i uprawnienia osoby kontrolującej, dane właściciela lub zarządcy, identyfikację obiektu, zakres kontroli, ustalenia, nieprawidłowości, zalecenia, terminy ich wykonania oraz informację o niewykonanych zaleceniach z poprzednich kontroli.

Tak. Art. 62 ust. 1a Prawa budowlanego wymaga sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli. Dlatego przed wizją lokalną warto przygotować wcześniejsze protokoły, dokumentację napraw oraz informacje o wykonanych pracach.

Jeżeli dla obiektu istnieje obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, osoba przeprowadzająca kontrolę dokonuje wpisu o kontroli w terminie 7 dni od jej zakończenia. Wpis może być dokonany w systemie c-KOB albo w książce papierowej, zależnie od sposobu prowadzenia książki.

Właściciel lub zarządca powinien przechowywać dokumentację związaną z obiektem przez okres jego istnienia. Protokoły kontroli są ważnym elementem historii technicznej budynku oraz podstawą planowania prac utrzymaniowych i remontowych.

Właściciel, zarządca lub użytkownik, na którym spoczywa obowiązek napraw, powinien w czasie kontroli albo bezpośrednio po niej usunąć uszkodzenia i braki mogące powodować zagrożenie życia, zdrowia, mienia lub środowiska. W określonych przypadkach osoba kontrolująca ma obowiązek bezzwłocznie przekazać kopię protokołu do organu nadzoru budowlanego.

Tak. Niewykonanie obowiązków z art. 62 ust. 1 pkt 1–4a albo art. 62b Prawa budowlanego stanowi wykroczenie zagrożone grzywną. Dodatkowo zaniedbania w utrzymaniu obiektu mogą wiązać się z odpowiedzialnością z art. 91a Prawa budowlanego.

Właściciele budynków mieszkalnych jednorodzinnych są zwolnieni z corocznej kontroli elementów wskazanych w art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a, ale zwolnienie nie obejmuje całości obowiązków utrzymaniowych. W zależności od wyposażenia obiektu mogą być wymagane kontrole instalacji gazowych i przewodów kominowych, a kontrola pięcioletnia pozostaje odrębnym obowiązkiem.

Tak, a w zakresie kontroli przewodów kominowych przeprowadzanej na podstawie art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c protokół jest sporządzany w formie dokumentu elektronicznego z wykorzystaniem systemu obsługującego centralną ewidencję emisyjności budynków, z wyjątkami przewidzianymi w ustawie.

Warto przygotować książkę obiektu budowlanego lub dostęp do c-KOB, poprzednie protokoły, dokumentację techniczną, informacje o naprawach i remontach, zgłoszenia mieszkańców dotyczące usterek oraz dokumenty dotyczące instalacji, jeżeli mają być objęte zakresem kontroli.

Tak. Art. 62 określa minimum obowiązkowe, ale zakres kontroli można rozszerzyć, jeżeli wymaga tego stan techniczny obiektu, oczekiwania zarządcy, plan remontowy albo ryzyko eksploatacyjne. Rozszerzenie zakresu często ułatwia zaplanowanie napraw i ograniczenie kosztów awarii w przyszłości.